Het klinkt aantrekkelijk: een fondsmanager die de markt ‘verslaat’, precies weet wat hij doet, en je met zijn expertise helpt om een hoger rendement te behalen. Toch blijkt keer op keer uit onderzoek dat de meeste actieve fondsen daar niet in slagen. Integendeel: het overgrote deel blijft structureel achter bij de markt – zeker als je de kosten meerekent.
En toch… blijven veel beleggers kiezen voor actief beheer. Waarom? En wanneer is het wél zinvol? In dit artikel leg ik je uit wat het verschil is tussen actief of passief beleggen, wat de data zegt, en hoe jij een verstandige keuze maakt die past bij jouw strategie.
Wat is het verschil tussen actief en passief beleggen?
Passieve ETF’s volgen automatisch een bepaalde index, zoals de MSCI World, de S&P 500 of de AEX. Er zit geen fondsmanager achter die probeert slimme keuzes te maken of in te spelen op de actualiteit. De ETF is als een spiegel van de markt: hij volgt, zonder te sturen. Dat betekent ook: lagere kosten, veel transparantie en een voorspelbare structuur.
Actieve ETF’s of fondsen werken anders. Hier maakt een fondsbeheerder actief keuzes over wat er wel en niet in het fonds komt. Hij of zij probeert met onderzoek, data en ervaring de markt te verslaan. En ja, dat klinkt goed. Maar goed presteren is moeilijk — en duur.
De cijfers: actief vs. passief
Uit langdurig onderzoek van S&P Dow Jones (SPIVA) blijkt dat het merendeel van de actieve fondsen er niet in slaagt om de markt structureel te verslaan. Na vijf jaar presteert gemiddeld meer dan 80% van de actieve fondsen slechter dan hun benchmark. Na tien jaar loopt dat percentage op richting de 90 à 95%. En dat is nog exclusief fondsen die onderweg worden opgeheven of samengevoegd (vaak omdat ze slecht presteerden).
De belangrijkste oorzaak? Kosten. Actieve fondsen hebben hogere beheerkosten, omdat je betaalt voor de analyse, het team en de transacties. Die kosten worden automatisch van je rendement afgetrokken – ook als het fonds slechter presteert dan de index. Passieve ETF’s zijn daarentegen vaak 3 tot 5 keer goedkoper.
Waarom kiezen beleggers tóch voor actief?
Toch blijven veel beleggers de voorkeur geven aan actieve fondsen. Dat komt deels door emotie en perceptie. Een actief fonds voelt persoonlijker. Er zit een expert achter die in jouw belang handelt. Marketing speelt hier ook een grote rol: actief beheerde fondsen beloven vaak hogere rendementen, spelen in op actualiteit of unieke strategieën en gebruiken pakkende verhalen om je te overtuigen.
Daarnaast overschatten veel beleggers hun eigen kennis of denken ze dat ze met actieve keuzes slimmer zijn dan de rest. En laten we eerlijk zijn: het idee dat iemand namens jou de markt verslaat, voelt goed. Tot je de cijfers ziet.
Is actief beleggen dan altijd slecht?
Zeker niet. Actief beheer kan wel degelijk waarde toevoegen – maar onder specifieke voorwaarden. Denk aan nichemarkten waar weinig informatie beschikbaar is, sectoren met snelle veranderingen, of thema’s die niet goed vertegenwoordigd zijn in standaardindexen (zoals waterstof, duurzaamheid, opkomende markten of AI). Hier kan een actieve aanpak soms wél het verschil maken.
Ook als je bewust een persoonlijke visie wilt volgen (bijvoorbeeld maatschappelijk verantwoord beleggen) of bepaalde risico’s wilt vermijden, kan actief beleggen een rol spelen. Zolang je weet wat je doet – en waarom je het doet – is er ruimte voor actief beheer in een bredere strategie.
De kracht van passief beleggen
Voor de meeste beleggers is passief beleggen een verstandige en robuuste strategie. Eén van de grootste voordelen is dat de kosten laag zijn, wat op lange termijn een groot verschil maakt in het uiteindelijke rendement. Omdat passieve ETF’s een index volgen en er geen actief beheer plaatsvindt, zijn de beheerkosten veel lager dan bij actieve fondsen. Dat scheelt elk jaar weer – en het effect daarvan stapelt zich op.
Daarnaast zorgt passief beleggen automatisch voor brede spreiding: je belegt in honderden of zelfs duizenden bedrijven tegelijk, verspreid over verschillende sectoren en regio’s. Dat verkleint de kans dat je hele portefeuille geraakt wordt door een incident in één sector of land. De structuur van passieve fondsen is bovendien zeer transparant: je weet exact wat je bezit en op welke manier het fonds belegt.
Tot slot biedt passief beleggen rust. Je hoeft niet steeds in en uit te stappen of in te spelen op nieuws en emoties. Je volgt gewoon de markt, accepteert de schommelingen en bouwt gestaag aan je vermogen. Het dwingt je om langetermijngericht te denken en voorkomt dat je beslissingen maakt op basis van paniek of hype. En juist dát is vaak de krachtigste beleggersstrategie van allemaal.
Combineren kan ook
Steeds meer beleggers kiezen voor een hybride aanpak: een passieve kernportefeuille (bijv. wereldwijde ETF’s zoals VWCE of IWDA) gecombineerd met een paar actieve accenten. Zo heb je het beste van beide werelden: de rust, eenvoud en lage kosten van passief, én de mogelijkheid om in te spelen op kansen of overtuigingen met actieve themafondsen.
Zolang je het bewust doet, is er niets mis met combineren.
Conclusie: laat je niet misleiden door beloften
Het idee dat je met actief beleggen ‘meer kunt halen’ klinkt aantrekkelijk. Maar als je puur naar de cijfers kijkt, dan zie je dat passief beleggen in de meeste gevallen effectiever is – zeker als je rekening houdt met kosten, discipline en langetermijnresultaat.
Laat je dus niet leiden door marketing of het gevoel van controle. Kies voor eenvoud, overzicht en bewezen resultaten. En als je tóch een actieve keuze maakt? Zorg dat het past binnen een heldere strategie, en niet op basis van hoop of hype.
Lees meer over slim beleggen
Wat is slimmer, aandelen of ETF’s?
Marktgewogen ETF vs. Equal Weight
Van financiële stress naar rust
Volg ons op Instagram
Disclaimer:
De informatie in deze blog is uitsluitend bedoeld ter algemene informatie en vormt geen financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee, je kunt (een deel van) je inleg verliezen. Doe altijd je eigen onderzoek voordat je beleggingsbeslissingen neemt.
