Hoe kies je een ETF? Er zijn duizenden ETF’s beschikbaar. Dat klinkt als vrijheid, maar voelt voor veel beleggers vooral als keuzestress. Zodra je begint te zoeken, word je overspoeld met namen, rendementen, lijstjes en meningen. De één zweert bij wereldwijde ETF’s, de ander bij thema’s, weer een ander bij dividend. En voor je het weet kies je iets omdat het er goed uitziet, niet omdat je precies weet waarom je het koopt.
Wat opvalt, is dat veel mensen beginnen bij het einde van het verhaal. Ze kijken naar historische rendementen, populaire tickers of wat anderen doen. Dat voelt logisch, maar het is zelden de beste volgorde. Een ETF is geen doel op zich. Het is een middel. En als je niet eerst bepaalt waarvoor je dat middel inzet, wordt elke keuze willekeurig.
Voor wie nog aan het begin staat, is het handig om eerst te begrijpen wat een ETF precies is, voordat je gaat nadenken over welke je kiest.
In dit artikel draaien we het daarom om. Niet beginnen bij de ETF, maar bij de onderliggende keuzes die echt het verschil maken. Wat wil je bezitten? Welke rol moet een belegging spelen in je portefeuille? En pas daarna: hoe kies je de ETF die daar het beste bij past. Geen perfecte portefeuille, geen heilige graal, maar een helder stappenplan dat rust brengt in je beslissingen.
Dat stappenplan bestaat uit drie stappen. Simpel genoeg om te onthouden, maar krachtig genoeg om jaren mee vooruit te kunnen. Of je nu net begint met beleggen of je portefeuille opnieuw wilt structureren: als je deze volgorde aanhoudt, wordt ETF’s kiezen ineens een stuk overzichtelijker.
Stap 1 – Wat wil je bezitten?
Voordat je ook maar één ETF opent, is het belangrijk om stil te staan bij een veel fundamentelere vraag: wat wil je eigenlijk bezitten? Niet welke ETF, niet welk rendement, maar het type belegging dat je in huis haalt. Die keuze bepaalt namelijk hoe je portefeuille zich gedraagt als markten stijgen, maar vooral ook als het tegenzit.
Wie kiest voor aandelen, kiest in de kern voor groei. Aandelen bewegen mee met de economie, met bedrijfswinsten en met verwachtingen over de toekomst. Dat levert op lange termijn vaak het hoogste rendement op, maar het betekent ook dat koersen kunnen schommelen. Soms flink. Dat is geen fout in het systeem, dat is het systeem zelf.
Obligaties gedragen zich anders. Ze zijn minder gericht op groei en meer op stabiliteit. In ruil voor een lagere verwachte opbrengst krijg je doorgaans minder volatiliteit. Voor veel beleggers vormen obligaties daarom een tegenwicht in de portefeuille. Niet om rijk van te worden, maar om schokken op te vangen en rust te brengen.
Grondstoffen nemen weer een heel andere plek in. Ze worden vaak gebruikt als bescherming, bijvoorbeeld tegen inflatie of economische onzekerheid. Ze leveren geen winst of rente op, maar kunnen waarde toevoegen doordat ze anders reageren dan aandelen en obligaties. Dat maakt ze voor sommige beleggers interessant als aanvullende laag, niet als fundament.
Deze keuze staat los van ETF-namen, tickers of populaire strategieën. Het gaat hier om het karakter van je portefeuille. Wil je vooral groeien, wil je schommelingen dempen, of zoek je extra spreiding? Pas als dat helder is, heeft het zin om naar ETF’s te kijken die daarbij passen.
Die keuze hangt sterk samen met je horizon. Hoe langer je beleggingshorizon, hoe groter je vermogen om schommelingen uit te zitten. Wie jong is en nog tientallen jaren te gaan heeft, kan tijdelijke dalingen vaak makkelijker negeren omdat tijd in de markt uiteindelijk belangrijker is dan het juiste instapmoment.. In zo’n geval liggen aandelen meer voor de hand, juist omdat tijd in je voordeel werkt en herstelperiodes onderdeel zijn van het proces.
Is je horizon korter, bijvoorbeeld omdat je dichter bij het moment komt waarop je het geld nodig hebt, of omdat je simpelweg meer zekerheid wilt, dan verandert die afweging. Obligaties en grondstoffen kunnen dan een grotere rol spelen, niet om maximale groei na te jagen, maar om het risico te beperken en onverwachte uitslagen te dempen.
Die keuze is bovendien niet zwart-wit. Je hoeft niet alles in één categorie onder te brengen. Veel beleggers combineren verschillende soorten beleggingen en spelen met het gewicht dat ze aan elk onderdeel toekennen. Zo ontstaat een portefeuille die past bij jouw tijdshorizon, je doelen en je comfort met risico, in plaats van bij een standaardmodel.
Veel fouten ontstaan omdat deze stap wordt overgeslagen. Dan voelt elke ETF als een gok en elke marktbeweging als een verrassing. Terwijl wie eerst bepaalt wat hij wil bezitten, later veel makkelijker keuzes maakt en beter begrijpt waarom een belegging doet wat hij doet.
In de volgende stap verschuift de focus. Dan gaat het niet meer om het soort belegging, maar om de rol die een ETF speelt binnen je portefeuille. Dat is het verschil tussen een basis en een aanvulling, en precies daar gaat het vaak mis.
Stap 2 – Breed of specifiek?
Zo bouw je een ETF-portefeuille op
Zodra duidelijk is wat je wilt bezitten, verschuift de vraag. Het gaat niet langer om het soort belegging, maar om de rol die een ETF krijgt binnen je portefeuille. Niet elke ETF is bedoeld om het fundament te vormen. Sommige zijn gebouwd om breed te spreiden, andere om heel gericht een bepaald accent aan te brengen.
De meeste ETF-portefeuilles beginnen met een brede basis. Dat is vaak een wereldwijd gespreide aandelen-ETF, simpelweg omdat die in één keer toegang geeft tot honderden of zelfs duizenden bedrijven. Zo’n basis-ETF bepaalt het grootste deel van het risico en het rendement van je portefeuille. Alles wat je daar later aan toevoegt, bouwt hierop voort.
Wie zo’n brede ETF bekijkt, ziet vaak dat de Verenigde Staten een groot gewicht hebben. Dat is geen fout, maar een gevolg van hoe de wereldwijde aandelenmarkt is opgebouwd. Amerikaanse bedrijven zijn groot, winstgevend en dominant aanwezig in wereldwijde indices. Voor veel beleggers is dat prima. Voor anderen voelt het te eenzijdig, en juist daar ontstaat ruimte om aan te vullen.
Aanvullen doe je niet door de basis te vervangen, maar door er minder gewicht naast te zetten. Een eenvoudige manier om dat te doen is door het grootste deel van je portefeuille in één brede ETF te houden, bijvoorbeeld zeventig procent, en de resterende dertig procent te verdelen over één of meerdere aanvullende ETF’s. Zo blijft de basis leidend, terwijl je toch bewust accenten aanbrengt.
Aanvullen betekent niet vervangen. In plaats van de basis te schrappen, kiezen sommige beleggers ervoor om extra regio’s toe te voegen. Een veelgebruikte aanvulling op een wereldwijde ETF is een extra weging in opkomende markten, waarbij het belangrijk is om ook de risico’s goed te begrijpen. Ook een Europese ETF kan de spreiding vergroten en het gewicht iets verschuiven. De kern blijft breed, de accenten worden bewuster gekozen.
Naast regio’s zijn er ook beleggers die kiezen voor een groeiversneller. Dat kan bijvoorbeeld door extra blootstelling aan kleinere bedrijven of specifieke factoren. Zulke ETF’s kunnen het rendement verhogen, maar brengen vaak ook meer schommelingen met zich mee. Juist daarom horen ze niet thuis in de basis, maar als aanvulling die je bewust klein houdt.
Voor sommige beleggers speelt inkomen een rol. Zij voegen een stukje dividend of een andere inkomensgerichte ETF toe aan hun portefeuille. Niet omdat dat objectief beter is, maar omdat het beter aansluit bij hun doel. Waar de één vooral wil groeien, hecht de ander waarde aan een regelmatige kasstroom of meer stabiliteit in opbrengsten.
Er bestaat geen perfecte ETF-portefeuille en ook geen vaste indeling die voor iedereen werkt. De één voelt zich prettig bij een eenvoudige opzet met één of twee ETF’s, de ander bouwt liever meerdere lagen in. Wat telt, is dat elke ETF een duidelijke functie heeft. Zodra je niet meer kunt uitleggen waarom iets in je portefeuille zit, wordt het al snel ruis.
Veel fouten ontstaan doordat deze stap wordt overgeslagen. Dan wordt een specifieke ETF gekocht alsof het een basis is, of wordt een portefeuille onnodig complex zonder duidelijk doel. Wie eerst nadenkt over de opbouw, maakt keuzes die beter te volgen zijn en makkelijker vol te houden.
Pas wanneer duidelijk is welke rol een ETF moet vervullen, wordt het zinvol om naar de ETF zelf te kijken. Kosten, omvang en kwaliteit doen er zeker toe, maar alleen in relatie tot de functie die je aan die ETF toekent. Dat is precies waar de volgende stap over gaat.
In dit artikel ligt de focus op het denkraam, maar wie dit verder wil uitwerken, kan hier lezen hoe je stap voor stap een ETF-portefeuille samenstelt.
Na 3 dagen beleg je zelfstandig in ETF’s
Zonder stress, met vertrouwen en een duidelijk plan. Ontdek alle facetten van ETF-beleggen in dit complete e-book.
Download nu – €9,99Stap 3 – De ETF zelf
Niet spannend, wel belangrijk
Pas als duidelijk is wat je wilt bezitten en welke rol een ETF heeft binnen je portefeuille, wordt het zinvol om naar de ETF zelf te kijken. Dit is het punt waar veel beleggers juist beginnen, terwijl het eigenlijk de afronding van het proces is. De keuzes hier maken het verschil niet spectaculair, maar wel structureel.
In de praktijk betekent dit dat je een broker kiest waar ETF-kosten duidelijk zijn en je niet bij elke transactie onnodig veel betaalt. Denk aan Scalable Capital of Degiro
Een van de belangrijkste factoren zijn de kosten. ETF’s lijken op het eerste gezicht vaak goedkoop, maar kleine verschillen tellen op over tijd. Kosten werken elk jaar door, ongeacht of markten stijgen of dalen. Juist omdat ETF’s bedoeld zijn voor de lange termijn, weegt dit zwaarder dan het op korte termijn lijkt. Wat je hier bespaart, blijft uiteindelijk in je rendement zitten. Kleine kostenverschillen lijken onschuldig, maar werken elk jaar door en hebben daardoor meer invloed dan veel beleggers denken.
Daarnaast speelt de omvang en bestaansduur van een ETF een rol. Een fonds dat al langer bestaat en een substantieel vermogen beheert, geeft simpelweg meer vertrouwen. Niet omdat nieuw per definitie slecht is, maar omdat je wilt weten dat een ETF niet na een paar jaar weer verdwijnt. Stabiliteit in de uitvoering draagt bij aan rust in je portefeuille.
Ook de aanbieder van een ETF verdient aandacht. Bekende aanbieders zijn niet automatisch beter, maar ze hebben doorgaans meer ervaring, schaalvoordelen en een bewezen staat van dienst. Dat verkleint de kans op verrassingen. Je hoeft niet elke detail van de aanbieder te kennen, zolang je maar weet dat het geen onbekende partij is waar je bij elke marktonrust opnieuw vragen over krijgt.
Wat in deze stap geen doorslaggevende rol speelt, is historisch rendement als selectiemiddel tussen ETF’s. Dat voelt misschien tegenstrijdig, zeker omdat rendement vaak wordt aangehaald. Maar het vertelt vooral iets over het verleden, en weinig over waarom een ETF in jouw portefeuille thuishoort. Historische cijfers zijn waardevol om te begrijpen hoe markten zich gedragen, hoe groot schommelingen kunnen zijn en wat tijd met rendement doet. Ze zijn minder geschikt om te bepalen welke van twee vergelijkbare ETF’s ‘beter’ is. Als twee ETF’s hetzelfde volgen, zal het verschil op lange termijn vooral worden bepaald door kosten, structuur en betrouwbaarheid, niet door wie de afgelopen jaren net iets beter presteerde.
Deze stap draait daarom niet om het vinden van de ‘beste’ ETF, maar om het kiezen van een passende uitvoering. Als de onderliggende keuzes kloppen, hoeft deze selectie geen bron van twijfel te zijn. Dan kies je niet op gevoel of hype, maar op logica en consistentie.
Wie deze drie stappen in volgorde doorloopt, merkt dat ETF’s kiezen ineens overzichtelijk wordt. Niet omdat het aanbod kleiner is, maar omdat je weet waar je op let en vooral waar je je niet door laat afleiden. En precies dat maakt het verschil op de lange termijn. In mijn boek vind je een uitgebreidere uitleg over ETF’s Na het lezen van dit boek, kun aan de slag met het opbouwen van je eigen vermogen.
Dit stappenplan kun je ook toepassen binnen pensioenbeleggen, bijvoorbeeld bij Brand New Day of Brightpensioen.
Hoe ziet dit er in de praktijk uit?
Een eenvoudig voorbeeld van een ETF-portefeuille
Stel dat je een lange horizon hebt en vooral wilt beleggen in groei, maar wel met voldoende spreiding en rust. Dan zou je portefeuille kunnen beginnen met één brede basis-ETF. Die vormt het fundament en krijgt het grootste gewicht, omdat dit deel bepaalt hoe je portefeuille zich gedraagt op de lange termijn.
Daaromheen kun je bewust aanvullen met een regio ETF voor meer spreiding en een thema ETF als groeiversneller. Dat komt er dan zo uit te zien:
ETF’s kiezen hoeft geen ingewikkelde puzzel te zijn. Wie eerst nadenkt over wat hij wil bezitten, vervolgens bepaalt welke rol een belegging speelt in de portefeuille en pas daarna de uitvoering kiest, haalt veel ruis uit het proces. Het resultaat is geen perfecte portefeuille, maar wel één die logisch is opgebouwd en beter vol te houden. En precies dat is op de lange termijn vaak belangrijker dan de zoektocht naar de ‘beste’ ETF. Wie deze volgorde aanhoudt, voorkomt veel van de fouten die bij ETF-beleggen steeds opnieuw terugkomen.
