Tijd in de markt verslaat markt timing

Tijd in de markt.

Had ik maar eerder begonnen.
Had ik maar gewacht.
Had ik maar verkocht.

Het zijn zinnen die bijna elke belegger herkent. Ze komen meestal niet tijdens het moment zelf, maar pas achteraf. Precies dat maakt ze zo verraderlijk. Achteraf lijkt alles logisch. Vooraf voelt het zelden zo. Niet omdat mensen dom zijn, maar omdat het menselijk brein moeite heeft met onzekerheid en tijd.

Beleggen confronteert ons met iets waar we evolutionair slecht in zijn: beslissingen nemen zonder directe feedback. De markt beweegt voortdurend, maar de gevolgen van onze keuzes worden pas jaren later zichtbaar. Dat maakt spijt bijna onvermijdelijk.

De illusie van controle

Veel mensen denken dat beleggen draait om inzicht, kennis en het juiste moment kiezen. In werkelijkheid draait het veel vaker om gedrag. Om hoe iemand reageert op dalingen, onzekerheid en nieuws. Juist daar maakt het brein structureel fouten. Daarom schreef ik een artikel over beleggen tijdens de crisis.

Wanneer koersen dalen, voelt niet-beleggen verstandig. Wanneer koersen stijgen, voelt instappen logisch. Maar die gevoelens lopen vrijwel altijd achter op de markt. Dat is geen mening, maar zichtbaar in historische data.

Neem een aantal recente jaren in brede aandelenmarkten:

2018 eindigde met een verlies van ongeveer 11 procent.
2019 volgde met een uitzonderlijk herstel van ongeveer 44 procent.
2020 bracht paniek door corona, maar sloot alsnog positief af.
2022 was opnieuw een negatief jaar met ongeveer 13 procent verlies.
2024 liet daarna weer een forse stijging zien van ruim 25 procent.

Wie deze reeks ziet, begrijpt meteen het probleem. Elk afzonderlijk jaar is onvoorspelbaar. Toch proberen mensen op basis van precies die onvoorspelbaarheid hun gedrag aan te passen. Ze wachten, stappen in, stappen uit, wachten opnieuw. Dat voelt rationeel, maar is het zelden.

Twee beleggers, één markt

Om dat concreet te maken, nemen we twee beleggers met exact hetzelfde startpunt: eind 2018 beleggen zij allebei 10.000 euro.

De eerste belegger probeert de markt te timen. Eind 2018 besluit hij niet te beginnen. De daling van 11 procent voelt als een signaal dat er meer pijn aankomt. Begin 2019, nadat de markt al flink is hersteld, stapt hij alsnog in. Zijn vermogen groeit dat jaar sterk mee en eindigt rond de 14.400 euro.

Begin 2020 slaat de twijfel opnieuw toe. De coronacrisis voelt ongekend. Hij verkoopt bij de eerste grote daling en wacht af. Pas wanneer de markt duidelijk is hersteld, stapt hij weer in. In 2022 herhaalt hetzelfde patroon zich. Bij een daling van 13 procent verkoopt hij opnieuw. Hij wacht op rust, mist een groot deel van het herstel en stapt later weer in.

Op papier lijkt hij actief bezig. In de praktijk mist hij structureel de beste periodes. Zijn vermogen groeit, maar veel minder dan de markt zelf. Na meerdere jaren van handelen en wachten staat hij ergens rond de 14.000 tot 15.000 euro. Niet slecht, maar ver onder wat mogelijk was.

De tweede belegger doet iets anders. Hij belegt eind 2018 zijn 10.000 euro en doet vervolgens niets. Hij zit het herstel van 2019 volledig uit. Hij blijft zitten tijdens de onzekerheid van 2020. Hij accepteert de daling van 2022. Hij profiteert automatisch van de jaren die daarop volgen. De ideale ETF om deze strategie toe te passen zijn breed gespreide ETF’s.

Zijn vermogen schommelt, soms fors. Maar over de hele periode groeit het door. Na enkele jaren staat hij rond de 17.000 euro. Niet omdat hij beter voorspelde, maar omdat hij niet probeerde te voorspellen.

Het verschil tussen beide beleggers zit niet in kennis, maar in gedrag.

Leer alles over ETF’s in mijn e-book

Zonder stress, met vertrouwen en een duidelijk plan. Ontdek alle facetten van ETF-beleggen in dit complete e-book.

Download nu – €9,99

Het verhaal van Ronald Read

Dit principe is geen theoretische exercitie. Het wordt misschien wel het duidelijkst geïllustreerd door het echte verhaal van Ronald Read.

Ronald Read werkte zijn leven lang als conciërge en pompbediende in de Verenigde Staten. Hij verdiende nooit veel geld, leefde eenvoudig en viel nergens op. Hij had geen financiële opleiding en geen bijzondere positie in het bedrijfsleven.

Wat hij wel deed, was vroeg beginnen met beleggen en jarenlang vasthouden aan zijn aandelen. Hij kocht eenvoudige, vaak grote bedrijven en verkocht zelden. Hij herinvesteerde dividend en liet de tijd zijn werk doen.

Toen Read in 2014 overleed, bleek dat hij een vermogen had opgebouwd van ongeveer acht miljoen dollar. Zijn omgeving was verbijsterd. Niemand had dit zien aankomen. Zijn succes was niet zichtbaar, juist omdat hij nooit bezig was met snelle winsten of opvallende keuzes.

Zijn strategie was geen strategie in de klassieke zin. Het was discipline. Geduld. Afwezigheid van actie. Lees hier meer over de kracht van rente-op-rente, hoe tijd je vermogen laat groeien.

Waarom timing zo aantrekkelijk blijft

Toch blijven mensen proberen de markt te timen. Dat is begrijpelijk. Timing geeft het gevoel van controle. Het idee dat je slim kunt inspelen op gebeurtenissen en risico’s kunt vermijden.

Het probleem is dat timing vereist dat je twee beslissingen goed neemt: wanneer je uitstapt én wanneer je weer instapt. De markt hoeft je maar één keer ongelijk te geven om het voordeel van jarenlang beleggen teniet te doen.

Daarom zei Warren Buffett ooit dat de aandelenmarkt vooral geld verplaatst van ongeduldige naar geduldige beleggers. Niet omdat geduld spectaculair is, maar omdat het fouten voorkomt.

Tijd als onderschatte factor

Wat vaak wordt onderschat, is hoe krachtig tijd werkt in combinatie met samengestelde groei. Kleine rendementen, jaar na jaar, bouwen zich op. Maar alleen als je aanwezig bent. Wie te vaak aan de zijlijn staat, mist niet alleen stijgingen, maar ook het effect van herbeleggen en herstel.

De markt blijft onvoorspelbaar. Dat verandert niet. Wat wel voorspelbaar is, is dat wachten op het perfecte moment zelden leidt tot beginnen. En niet beginnen is uiteindelijk de duurste keuze van allemaal.

Misschien is dat de echte les achter het gevoel had ik maar.
Niet dat je het fout deed.
Maar dat je dacht dat het ooit logisch zou voelen.

Dat moment komt meestal pas achteraf.

En dan blijft er nog één vraag over.

Wanneer begin jij? Open hier uw account.

• Disclaimer: Dit artikel is bedoeld ter informatie en vormt geen financieel advies. Beleggen brengt risico’s met zich mee en resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst. In dit artikel kunnen affiliate links voorkomen; bij gebruik hiervan ontvang ik mogelijk een vergoeding, zonder extra kosten voor jou.